İcra ve iflas hukuku, alacağın devlet gücüyle tahsil edilmesini ve borçlunun bu süreçteki haklarını düzenler. Süreler gün ile ölçülür ve kaçırılan bir süre çoğu zaman geri getirilemez; alacaklı için de borçlu için de ödeme emrinin tebliğ tarihi bütün sürecin başlangıcıdır.
Bu alandaki başlıca konular
- İlamlı, ilamsız ve kambiyo senetlerine dayalı takipler
- Ödeme emrine itiraz, icra mahkemesinde şikâyet ve itirazın kaldırılması
- İtirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları
- İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talepleri
- Maaş haczi, istihkak iddiaları ve haczedilmezlik şikâyetleri
- Konkordato sürecinde alacaklı ve borçlu temsili; iflas
Ödeme emrine itiraz
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borca, imzaya ya da faize itiraz edebilir; itirazla takip durur. Kambiyo senetlerine dayalı takipte bu süre beş gündür ve itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz. Alacaklı, durdurulan takibe devam edebilmek için itirazın kaldırılmasını altı ay, itirazın iptalini ise bir yıl içinde isteyebilir. Sürelerin son gününü yasal süre aracıyla hesaplayabilirsiniz.
Haciz ve haczedilmezlik
Borçlunun yaşamı için zorunlu eşyaları, mesleğini sürdürmek için gerekli araçları ve haline uygun meskeni gibi bazı malları haczedilemez. Maaşın ise kural olarak dörtte birine kadar kısmı haczedilebilir; nafaka alacakları bunun istisnasıdır. Haczedilmezlik şikâyeti, haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır. Maaş haczi tutarını maaş haczi aracıyla görebilirsiniz.
Konkordato
Borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altındaki borçlu, bir konkordato ön projesiyle mahkemeye başvurarak alacaklılarıyla vade ve indirim konusunda anlaşma yapmayı amaçlar. Geçici mühlet üç ay olup iki ay uzatılabilir; kesin mühlet bir yıl olup altı aya kadar uzatılabilir. Mühlet süresince borçlu aleyhine takip yapılamaz. Alacaklılar, ilan edilen süre içinde alacaklarını komisere bildirmelidir. Ayrıntılar konkordato süreci yazısında.
İlk adımlar
- Ödeme emrinin tebliğ tarihini not edin; itiraz süresi yedi, kambiyo takibinde beş gündür.
- Alacaklıysanız senet, fatura, sözleşme ve yazışmaları bir dosyada toplayın.
- Borçlunuz konkordato ilan ettiyse alacağınızı süresinde bildirin.
Sık sorulan sorular
Borcum olmadığı hâlde icra takibi başlatıldı; ne yapmalıyım?
Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edin. İtiraz icra dairesine sözlü ya da yazılı yapılabilir; gerekçe gösterilmesi zorunlu olmasa da imzaya itiraz ayrıca açıkça belirtilmelidir. Süre geçmişse menfi tespit davası seçeneği değerlendirilir.
Dosya borcumu nasıl öğrenirim?
İcra dairesinden ya da UYAP üzerinden dosyanın güncel hesabı istenebilir. Asıl alacak, işlemiş faiz, harçlar ve vekâlet ücretiyle yaklaşık tutarı icra dosya borcu aracıyla görebilirsiniz.
Eski bir icra dosyası zamanaşımına uğrar mı?
Takip işlemsiz bırakılırsa zamanaşımı işler; süre, alacağın türüne göre değişir. Borçlu, icra takibinin zamanaşımı nedeniyle durdurulmasını icra mahkemesinden isteyebilir.
Borçlum konkordato ilan etti; alacağım ne olur?
Alacağınızı ilan edilen süre içinde komisere bildirmeniz gerekir. Konkordato projesi alacaklılar toplantısında oylanır ve mahkemece tasdik edilirse projeye katılmayan alacaklılar için de bağlayıcı hâle gelir.
