Yabancı unsurlu ticari ilişkilerde taraflar uyuşmazlıklarını çoğu zaman devlet mahkemeleri yerine tahkime götürmeyi tercih eder. Tahkim yargılaması sözleşmedeki tahkim şartıyla, seçilen kurumun kurallarıyla ve tahkim yerinin hukukuyla şekillenir. Büro, uluslararası şirketlere sözleşme ve uyuşmazlık süreçlerinde danışmanlık vermekte; İngilizce yürütülen yazışma ve belgelerle çalışmaktadır.
Bu alandaki başlıca konular
- Tahkim şartı ve uygulanacak hukuk maddelerinin yazılması
- Kurumsal (ICC, İstanbul Tahkim Merkezi gibi) ve ad hoc tahkim süreçleri
- Hakem kararlarına karşı iptal davası
- Yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi
- Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi
- Yabancı unsurlu sözleşmelerde uyuşmazlık öncesi değerlendirme
Tahkim şartı
Tahkim anlaşması yazılı olmalıdır; sözleşmeye konulan bir madde ya da ayrı bir anlaşma olabilir. Tahkim yeri, kurum ya da ad hoc usul, hakem sayısı, yargılama dili ve uygulanacak hukukun açıkça belirlenmesi, ileride doğabilecek usul tartışmalarını azaltır. Tahkim şartına rağmen devlet mahkemesinde dava açılırsa karşı taraf bunu ilk itiraz olarak ileri sürmelidir; süresinde ileri sürülmeyen tahkim itirazı dinlenmez.
Hakem kararına karşı iptal davası
Hakem kararlarına karşı istinaf ya da temyiz yolu yoktur; yalnızca kanunda sınırlı olarak sayılan sebeplerle iptal davası açılabilir. Yabancılık unsuru taşıyan ve Milletlerarası Tahkim Kanunu’na tabi uyuşmazlıklarda iptal davası kararın tebliğinden itibaren otuz gün, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki iç tahkimde ise bir ay içinde açılır. İptal sebepleri arasında tahkim anlaşmasının geçersizliği, hakem heyetinin usule aykırı oluşumu, savunma hakkının kısıtlanması ve kamu düzenine aykırılık yer alır.
Tanıma ve tenfiz
Yabancı hakem kararları, Türkiye’nin taraf olduğu 1958 tarihli New York Sözleşmesi ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun çerçevesinde tanınır ve tenfiz edilir. Yabancı mahkeme kararlarının tenfizinde ise karşılıklılık, kamu düzenine aykırı olmama ve savunma hakkına uyulmuş olması gibi şartlar aranır. Ayrıntılar milletlerarası tahkim ve hakem kararının tenfizi yazısında.
İlk adımlar
- Sözleşmedeki tahkim ve uygulanacak hukuk maddelerini uyuşmazlığın başında kontrol edin.
- Tahkim kurumunun kurallarındaki süreleri takvime işleyin.
- Yabancı belgeleri apostilli asıllarıyla ve onaylı Türkçe çevirileriyle hazırlayın.
Sık sorulan sorular
Tahkim yargılaması İngilizce yapılabilir mi?
Evet. Taraflar yargılama dilini serbestçe belirleyebilir. Dil kararlaştırılmamışsa hakem heyeti belirler. Türkiye’de tenfiz istenecek kararlar için onaylı Türkçe çeviri ayrıca gerekir.
Tahkim mahkemeden daha kısa sürer mi?
Sürenin uzunluğu uyuşmazlığa, kuruma ve tarafların tutumuna bağlıdır; kesin bir karşılaştırma yapılamaz. Tahkimde hakem kararına karşı yalnızca sınırlı sebeplerle iptal davası açılabildiğinden kanun yolu aşaması kısadır.
Yurt dışından gelen belgeler Türkiye’de nasıl kullanılır?
Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkelerden gelen resmî belgeler apostil şerhiyle, diğer ülkelerden gelenler konsolosluk onayıyla kullanılır. Belgelerin yeminli tercüman tarafından çevrilmesi ve çevirinin noterce onaylanması gerekir.
Tahkim şartı varsa arabuluculuk zorunlu mu?
Geçerli bir tahkim anlaşması bulunan uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuk aranmaz. Taraflar isterse ihtiyari arabuluculuğa başvurabilir. Uyuşmazlık türünü arabuluculuk zorunlu mu aracıyla kontrol edebilirsiniz.
