İdare hukuku, kamu kurumlarının işlem ve eylemlerine karşı kişilerin başvurabileceği yolları düzenler. Ankara’da bakanlıklar, Kamu İhale Kurumu ve pek çok merkezi kurum bulunduğundan, bu kurumların işlemlerine karşı açılan davaların önemli bir bölümü Ankara idare mahkemelerinde görülür. Bu alanda süreler kısadır ve dava açma süresi geçtiğinde işlem kesinleşir.
Bu alandaki başlıca konular
- İdari işlemlere karşı iptal davası ve yürütmenin durdurulması
- İdarenin eylem ve işlemlerinden doğan zararlar için tam yargı davası
- Kamu ihalelerinde şikâyet, itirazen şikâyet ve dava
- İdari para cezalarına ve imar işlemlerine itiraz
- Kamu görevlileri için disiplin, atama ve görevden uzaklaştırma uyuşmazlıkları
- Ruhsat, izin ve lisans işlemleri
İptal ve tam yargı davası
İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurlarından biri hukuka aykırıysa iptali istenebilir. Dava açma süresi idare mahkemelerinde kural olarak yazılı bildirimden itibaren altmış gündür. Dava açmadan önce üst makama başvurulması süreyi durdurur; başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç zarar doğacaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa yürütmenin durdurulması istenir.
Kamu ihalelerinde şikâyet ve itirazen şikâyet
İhale sürecindeki hukuka aykırılıklara karşı önce ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusu yapılır. Şikâyet süresi, aykırılığın farkına varıldığı ya da varılması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gündür; pazarlık usulüyle yapılan bazı ihalelerde bu süre beş gündür. İdarenin kararına ya da süresinde karar vermemesine karşı Kamu İhale Kurumu’na on gün içinde itirazen şikâyet başvurusu yapılır; Kurul kararlarına karşı Ankara idare mahkemelerinde dava açılır. Ayrıntılar kamu ihalesinde şikâyet ve itirazen şikâyet yazısında.
İdari para cezaları
Kabahatler Kanunu’na göre verilen idari para cezalarına karşı kararın tebliğinden ya da öğrenilmesinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Özel kanunlar ise farklı bir yargı yolu öngörebilir: imar para cezaları ile Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun cezaları gibi bazı cezalara karşı idare mahkemesinde dava açılır. Başvuru yolunu ve süresini idari para cezası aracıyla kontrol edebilirsiniz.
İlk adımlar
- İşlemin tebliğ tarihini not edin; idare mahkemesinde dava süresi kural olarak altmış gündür.
- Kamu ihalelerinde şikâyet süreleri günlerle ölçülür; ihale belgelerini gecikmeden inceleyin.
- İşlemin dayanağı olan tutanak ve raporların örneğini idareden isteyin.
Sık sorulan sorular
İdari işlemi öğrendim ama tebliğ edilmedi; süre ne zaman başlar?
Yazılı bildirim yapılmamışsa süre, ilgilinin işlemi öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlayabilir. Öğrenme tarihinin tartışmalı olduğu durumlarda başvurunun gecikmeden yapılması gerekir.
Yürütmenin durdurulması kararı ne kadar sürede verilir?
Kanunda kesin bir süre öngörülmemiştir; mahkeme genellikle idarenin savunmasını aldıktan sonra karar verir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savunma alınmadan da karar verilebilir.
İhale itirazen şikâyetinde bedel ödenir mi?
Evet. Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusu, ihalenin yaklaşık maliyetine göre belirlenen başvuru bedelinin yatırılmasına bağlıdır; bedel ödenmeden yapılan başvuru incelenmez.
Aldığım disiplin cezasına karşı ne yapabilirim?
Disiplin cezasına karşı önce mevzuatta öngörülen itiraz yolu kullanılır; itirazın reddi ya da itiraz yolu kapalı cezalar için idare mahkemesinde dava açılır. Savunma hakkı tanınmadan verilen disiplin cezaları hukuka aykırıdır.
