Aile ve miras uyuşmazlıkları, hukuki sonuçları kadar kişisel yönleri de olan konulardır. Boşanmada velayet, nafaka ve mal paylaşımı; mirasta ise mirasçıların payları, terekedeki borçlar ve miras bırakanın sağlığında yaptığı işlemler birlikte değerlendirilir. Aile mahkemesinde görülen davalarda dava öncesi arabuluculuk zorunlu değildir.
Bu alandaki başlıca konular
- Anlaşmalı boşanma ve boşanma protokolünün hazırlanması
- Çekişmeli boşanma, velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi
- Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası; nafakanın artırılması veya kaldırılması
- Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi
- Mirasçılık belgesi, mirasın reddi ve terekenin paylaşımı
- Tenkis, muris muvazaası ve vasiyetnamenin iptali
Anlaşmalı boşanma
Evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşler mahkemeye birlikte başvurur ya da bir eşin açtığı davayı diğeri kabul ederse anlaşmalı boşanma mümkündür. Hâkim tarafları bizzat dinler ve iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Velayet, kişisel ilişki, nafaka ve mal paylaşımına ilişkin düzenlemeleri içeren protokolü uygun bulması gerekir; hâkim çocukların yararı gereği protokolde değişiklik yapabilir. Ayrıntılar anlaşmalı boşanma ve protokol yazısında.
Mal paylaşımı
1 Ocak 2002’den sonra evlilik içinde edinilen mallar için yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır. Boşanmada her eş, diğer eşin edinilmiş mallarındaki artık değerin yarısı üzerinde katılma alacağına sahiptir; kişisel mallar ise paylaşıma girmez. Katılma alacağı talebi boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir. Yaklaşık tutarı mal paylaşımı aracıyla görebilirsiniz.
Miras
Yasal mirasçılar ve payları Türk Medeni Kanunu’nda belirlenmiştir; altsoy, ana ve baba ile sağ kalan eş saklı paylı mirasçılardır. Miras bırakan saklı payları ihlal eden tasarruflarda bulunmuşsa mirasçılar tenkis davası açabilir. Terekenin borca batık olduğu düşünülüyorsa mirasın reddi, yasal mirasçının ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılır. Payları miras payı aracıyla hesaplayabilirsiniz.
İlk adımlar
- Anlaşma imkânı varsa velayet, nafaka ve mal paylaşımını yazılı bir protokolde ayrıntılı düzenleyin.
- Ortak mallar, gelirler ve banka hesaplarına ilişkin belgeleri toplayın.
- Terekede borç varsa mirası ret süresi üç aydır.
Sık sorulan sorular
Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?
Süre mahkemenin iş yüküne göre değişir; dava genellikle tek duruşmada sonuçlanır. Kararın kesinleşmesi için tebliğden sonra kanun yolu süresinin geçmesi ya da tarafların kanun yolundan feragat etmesi gerekir.
Velayet hangi ölçüte göre belirlenir?
Velayette belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme sosyal inceleme raporu, idrak çağındaki çocuğun görüşü, ebeveynlerin yaşam koşulları ve çocuğun bakımına ilişkin geçmiş gibi unsurları değerlendirir. Ortak velayet de mümkündür.
Babamın borçları bana geçer mi?
Mirası kabul eden mirasçı terekedeki borçlardan da sorumludur. Ölüm tarihinde terekenin borca batık olduğu açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır; diğer durumlarda üç ay içinde mirasın reddi gerekir.
Nafaka miktarı sonradan değiştirilebilir mi?
Tarafların mali durumlarında ya da hakkaniyette önemli bir değişiklik olursa nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması istenebilir. Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi ya da ölümü hâlinde yoksulluk nafakası kendiliğinden sona erer.
