İdare ve Kamu İhale
Kamu İhalesinde Şikâyet ve İtirazen Şikâyet: On Günlük Süreler ve Dava
İhale sürecindeki hukuka aykırılıklara karşı idareye şikâyet, Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet, başvuru bedeli, sözleşme imzalama yasağı ve Ankara idare mahkemelerinde ivedi yargılama.
Kısaca
- İhaledeki hukuka aykırılığa karşı önce ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusu yapılır.
- Şikâyet süresi, aykırılığın farkına varıldığı ya da varılması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gündür.
- İdarenin kararına karşı Kamu İhale Kurumu’na on gün içinde itirazen şikâyet yapılır; başvuru bedeli yatırılmalıdır.
- Kurul kararlarına karşı Ankara idare mahkemelerinde ivedi yargılama usulüyle dava açılır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, ihale sürecinde haklarının ihlal edildiğini düşünen istekli ve istekli olabilecekler için özel bir başvuru yolu öngörür. Bu yol, genel idari yargı yolundan önce tüketilmesi gereken ve kısa sürelere bağlı bir idari başvuru sürecidir. Sürelerin kaçırılması, ihaleye ilişkin işlemin kesinleşmesi sonucunu doğurur.
Kimler başvurabilir?
İhaleye teklif veren istekliler ile ihaleye katılabilecek durumda olan istekli olabilecekler, ihale sürecindeki işlem ya da eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradıklarını ya da uğrayacaklarını iddia ederek başvuruda bulunabilir. İhale dokümanına ilişkin şikâyetler ise doküman satın alınmış ya da elektronik ortamda indirilmişse yapılabilir.
İdareye şikâyet
Şikâyet başvurusu, aykırılığın farkına varıldığı ya da varılması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır; pazarlık usulüyle yapılan bazı ihalelerde bu süre beş gündür. İlan ve ihale dokümanına yönelik şikâyetler ise ihale ya da son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. İdare şikâyet üzerine on gün içinde gerekçeli kararını verir ve kararı üç gün içinde tüm isteklilere bildirir.
Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet
İdarenin şikâyet üzerine verdiği karara karşı, kararın bildiriminden itibaren on gün içinde Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusu yapılabilir. İdare süresi içinde karar vermezse, bu sürenin bitiminden itibaren on gün içinde doğrudan Kuruma başvurulur. İtirazen şikâyet başvurusu, ihalenin yaklaşık maliyetine göre her yıl belirlenen başvuru bedelinin yatırılmasına bağlıdır. Kamu İhale Kurulu, başvuruyu inceleyerek düzeltici işlem belirlenmesine, ihalenin iptaline ya da başvurunun reddine karar verir.
Sözleşme imzalama yasağı ve dava
Kesinleşen ihale kararının bildiriminden itibaren on gün geçmeden sözleşme imzalanamaz; şikâyet ya da itirazen şikâyet başvurusu yapılmışsa nihai karar beklenir. Kamu İhale Kurulu kararlarına karşı Ankara idare mahkemelerinde dava açılır. İhale işlemlerine ilişkin davalar İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki ivedi yargılama usulüne tabidir: dava açma süresi otuz gündür ve yargılama kısaltılmış sürelerle yürür.
Süreler
- İdareye şikâyet
- Farkına varmayı izleyen günden itibaren 10 gün
- Dokümana ilişkin şikâyet
- İhale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar
- İdarenin kararı
- 10 gün içinde · bildirim 3 gün
- Kuruma itirazen şikâyet
- Kararın bildiriminden itibaren 10 gün
- Kurul kararına dava
- Ankara idare mahkemelerinde 30 gün
Örnek
Bir yapım ihalesinde en düşük teklifi veren K firmasının teklifi, sunduğu iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uymadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. K, kararın bildirimini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikâyette bulunur. İdare şikâyeti reddedince K, ret kararının bildiriminden itibaren on gün içinde başvuru bedelini yatırarak Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusu yapar. Kurul, belgede yer alan işin ihale dokümanındaki benzer iş tanımına uyduğuna karar verirse, idareye düzeltici işlem yapması gerekir.
Başvurudan önce hazırlayın
- İhale ilanı ve ihale dokümanı
- Sunulan teklif ve yeterlik belgeleri
- İhale komisyonu kararı ve bildirim tarihi
- İdarenin şikâyet kararı ve bildirim tarihi
- Başvuru bedelinin yatırıldığını gösteren dekont
Sık sorulan sorular
İdareye şikâyet yapmadan doğrudan Kuruma başvurabilir miyim?
Kural olarak hayır. Kanunda belirtilen bazı istisnalar dışında Kuruma itirazen şikâyet başvurusu, idareye şikâyetin tüketilmesine bağlıdır.
Başvuru bedeli geri verilir mi?
Başvuru bedeli kural olarak iade edilmez. Kanunda ve Kurum düzenlemelerinde öngörülen hâllerde, örneğin başvurunun süre dışı yapıldığının anlaşılması üzerine ya da fazla yatırılan tutar için iade söz konusu olabilir.
İhaleye fesat karıştırma iddiası ayrıca soruşturulur mu?
Evet. İhaleye fesat karıştırma Türk Ceza Kanunu’nda ayrı bir suçtur ve ihale hukukundaki başvurulardan bağımsız olarak soruşturulur. Bu fiilleri işleyenler hakkında ayrıca ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
